Roald Dahl và túp lều cuối vườn, nơi Matilda ra đời

Ở cuối khu vườn nhà Roald Dahl tại làng Great Missenden, nước Anh, có một túp lều nhỏ, cửa sổ lúc nào cũng kéo rèm. Hơn ba mươi năm, ông ra đó mỗi ngày, ngồi vào chiếc ghế bành cũ và viết bằng bút chì. Charlie, ông khổng lồ BFG, ngài Cáo và cô bé Matilda đều ra đời từ túp lều này. Chuyện về túp lều ấy rất hợp để kể cho con nghe, và ba mẹ cũng học được vài điều từ đó để làm góc đọc ở nhà.

Túp lều viết văn của Roald Dahl ở Gipsy House

Năm 1954, Roald Dahl và vợ là nữ diễn viên Patricia Neal mua một ngôi nhà trang trại màu trắng gần Great Missenden, vùng Buckinghamshire. Ông đặt tên cho nó là Gipsy House và sống ở đó đến cuối đời, năm 1990. Khu đất có một vườn cây ăn quả cũ với táo, lê và anh đào.

Túp lều viết văn nằm ở cuối vườn, theo một lối đi nhỏ. Ông nhờ một người thợ xây trong làng dựng lại theo mẫu túp lều của nhà thơ Dylan Thomas mà ông từng ghé thăm ở xứ Wales. Bên trong chật đến mức chiếc ghế bành chiếm gần hết chỗ. Rèm luôn kéo kín, ánh sáng chỉ đến từ một chiếc đèn bàn. Trên trần, một chiếc máy sưởi treo lủng lẳng bằng sợi dây. Chính ông gọi túp lều là "cái tổ nhỏ" của mình.

Chiếc ghế của mẹ và sáu cây bút chì

Chiếc ghế bành màu xanh trong túp lều là ghế của mẹ ông. Roald Dahl ngồi đó, gác chân lên một chiếc vali cũ và phủ túi ngủ lên chân cho ấm. Ông đặt một ống bìa các-tông lên đùi, bên trên là tấm bảng tự làm bọc nỉ xanh. Tấm bảng ấy là bàn viết của ông.

Trước khi bắt đầu, ông gọt sẵn sáu cây bút chì Dixon Ticonderoga và viết trên tập giấy kẻ dòng màu vàng. Ông viết hai tiếng buổi sáng, hai tiếng buổi chiều. Trên chiếc bàn nhỏ cạnh ghế có một quả bóng làm từ giấy bạc gói sô-cô-la vo tròn, một mô hình máy bay Spitfire bằng đồng và cả một mẩu xương hông của chính ông, được giữ lại sau ca thay khớp.

Matilda được viết lại từng chữ

Matilda ra mắt năm 1988, là một trong những cuốn sách thiếu nhi cuối cùng của Roald Dahl. Trong bản thảo đầu tiên, Matilda là một cô bé tinh quái, dùng phép lạ giúp cô giáo gian lận một cuộc đua ngựa. Cuối truyện, cô bé chết. Sau nhiều tháng viết, ông thấy câu chuyện chưa đúng và viết lại toàn bộ. Cuốn sách mất ít nhất hai năm mới xong.

Cô bé Matilda mà trẻ em khắp thế giới biết đến hôm nay là một đứa trẻ tự đi bộ đến thư viện và đọc hết kệ sách thiếu nhi, rồi đọc sang sách người lớn. Ba mẹ Matilda cho rằng đọc sách là vô ích. Ở trường, cô bé phải đối mặt với bà hiệu trưởng Trunchbull đáng sợ, và may mắn gặp cô giáo Honey dịu dàng, người đầu tiên nhận ra cô bé đặc biệt thế nào. Đây là cuốn sách về tình yêu đọc sách, nên đọc cùng con vào khoảng 9 đến 12 tuổi, khi con đã tự đọc được chương dài.

Ấn bản Matilda (Puffin Clothbound 85th Anniversary Collection) có bìa vải màu vàng in họa tiết zíc-zắc, có lời tựa của nhà văn Robin Stevens. Bên trong vẫn là tranh minh họa bằng nét bút của Quentin Blake, người vẽ cho hầu hết sách của Roald Dahl. Bìa cứng bọc vải nên cuốn sách bền, hợp để giữ lâu trong tủ sách gia đình và truyền lại cho em nhỏ. Các cuốn khác cùng bộ được giới thiệu trong bài Puffin Clothbound Collection kỷ niệm 85 năm.

Khu vườn bước vào trang sách

Nhiều câu chuyện của Roald Dahl bắt đầu ngay ngoài cửa túp lều. Cây dẻ gai (beech) trên đỉnh vườn cây ăn quả trở thành nhà của gia đình ngài Cáo trong Fantastic Mr Fox. Một hôm nhìn cây anh đào, ông tự hỏi chuyện gì xảy ra nếu quả cứ lớn mãi không dừng, và từ câu hỏi đó, quả đào khổng lồ trong James and the Giant Peach thành hình. Chiếc xe ngựa kiểu du mục sơn màu mà các con ông hay chơi trong vườn cũng đi vào Danny the Champion of the World, xuất bản năm 1975.

Với bé từ 6 tuổi chưa đọc được tiểu thuyết, The World of Roald Dahl là cuốn mở cửa vào thế giới ấy. Sách bìa mềm khổ lớn, mỗi trang đôi là một nhân vật hay một trò chơi: hồ sơ "truy nã" hai bà cô độc ác Spiker và Sponge, cách bắt giấc mơ của ông khổng lồ BFG, công thức thuốc kỳ quặc của George, kèm một trang giới thiệu họa sĩ Quentin Blake. Con vừa đố vui vừa làm quen với nhân vật, đến khi đọc truyện thật sẽ thấy như gặp lại người quen.

Một "cái tổ" đọc sách cho con

Từ túp lều của Roald Dahl, ba mẹ có thể học ba điều cho góc đọc ở nhà: một chỗ cố định, một giờ cố định và vài món đồ quen thuộc. Góc đọc của con có thể chỉ là một tấm nệm cạnh cửa sổ, một chiếc đèn nhỏ và một rổ sách vừa tầm tay. Con tự chọn một hai món để ở đó, có thể là con gấu bông hay chiếc gối con thích.

Giờ đọc nên rơi vào cùng một lúc mỗi ngày, ví dụ sau bữa tối hoặc trước khi ngủ. Mười lăm phút đều đặn sẽ giúp con quen hơn một buổi dài thỉnh thoảng mới có. Cách giữ nhịp đọc mỗi tối được Thebookland viết kỹ trong bài đọc sách cùng con mỗi tối.

Cho người lớn thích chuyện nhà văn

Nếu bạn thích đọc về đời sống và thói quen của người viết, What Writers Read: 35 Writers on their Favourite Book gom 35 bài viết của các nhà văn đương đại, mỗi người kể về một cuốn sách đã đi cùng họ. Tuyển tập do Pandora Sykes biên soạn để gây quỹ cho tổ chức National Literacy Trust ở Anh.

Một nhà văn khác cũng gắn chặt với khu vườn và vùng quê của mình là Beatrix Potter. Walking with Beatrix Potter có mười lăm lộ trình đi bộ qua vùng Lake District, dẫn người đọc đến những nơi có thật xuất hiện trong truyện thỏ Peter, ếch Jeremy Fisher hay sóc Nutkin.

Túp lều của Roald Dahl hiện được trưng bày tại Bảo tàng Roald Dahl ở chính làng Great Missenden, với chiếc ghế, tấm bảng và những món đồ nhỏ trên bàn. Còn ở nhà bạn, con đang thích đọc sách ở góc nào nhất?

Ba mẹ tìm thêm sách cho con tại sách cho bé từ 7 tuổi và sách cho bé từ 9 tuổi của Thebookland.

Nguồn tham khảo: Gipsy House (Wikipedia); Roald Dahl's Writing Chair, Buckinghamshire Culture; 7 Things You May Not Know About Matilda, Mental Floss; How Roald Dahl's love of the countryside shaped his life's work, Country Life.