Vì sao hàng triệu người tìm thấy sự đồng cảm trong những tư tưởng của Gabor Maté?

Vì sao hàng triệu người tìm thấy sự đồng cảm trong những tư tưởng của Gabor Maté?

​Chúng ta thường có một phản xạ khá phổ biến khi nhìn nhận về nỗi đau, khi những vết thương nhìn thấy được thường dễ nhận được sự cảm thông hơn, còn những tổn thương bên trong tâm trí lại dễ bị xem nhẹ. Một người mang những vết thương thể chất sẽ được chăm sóc và chữa trị, trong khi một người đang tổn thương về tâm lý hay thường xuyên rơi vào khủng hoảng cảm xúc lại hay bị nhìn bằng ánh mắt phán xét.

Trong nhiều năm qua, Dr.Gabor Maté là một trong những người góp phần thay đổi cách xã hội nhìn về sức khỏe tinh thần, nghiện ngập và sang chấn tâm lý. Ông cho rằng để hiểu một con người, điều quan trọng không chỉ nằm ở hành vi hiện tại, mà còn nằm ở những trải nghiệm đã hình thành nên con người ấy.

​

Sinh năm 1944 trong một gia đình Do Thái tại Hungary giữa thời kỳ Đức Quốc xã chiếm đóng, tuổi thơ của Gabor Maté gắn liền với chiến tranh, chia ly và mất mát. Khi còn là một đứa trẻ, ông từng phải rời xa mẹ để được bí mật đưa ra khỏi khu ổ chuột Budapest nhằm sống sót. Gia đình ông cũng trải qua nhiều đau thương trong Holocaust, và chính những trải nghiệm đó đã ảnh hưởng sâu sắc đến cách ông nhìn nhận về con người cũng như những tổn thương tâm lý sau này.

Sau khi chuyển đến Canada và trở thành bác sĩ, Gabor Maté dành nhiều năm làm việc với những bệnh nhân nghiện ma túy nặng tại khu Downtown Eastside của Vancouver, một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề bởi tình trạng vô gia cư, nghiện ngập và các vấn đề sức khỏe tinh thần tại Canada. Chính trong khoảng thời gian đó, ông dần nhận ra rằng phía sau rất nhiều vấn đề tâm lý và cảm xúc thường là những câu chuyện về tổn thương, cô đơn, áp lực và thiếu kết nối cảm xúc từ rất sớm.

Theo Gabor Maté, nhiều vấn đề tâm lý có liên hệ mật thiết với những trải nghiệm thời thơ ấu. Một đứa trẻ lớn lên trong môi trường căng thẳng kéo dài có thể hình thành trạng thái luôn cảnh giác và lo âu. Một người từng thiếu cảm giác an toàn hoặc không được yêu thương đúng cách có thể trưởng thành với khoảng trống cảm xúc rất lớn bên trong mình. Theo thời gian, cơ thể và tâm trí dần phát triển những cơ chế để thích nghi và tồn tại.

Điều khiến tư tưởng của Gabor Maté chạm đến nhiều người nằm ở cách ông kết hợp giữa khoa học, trải nghiệm thực tế và sự thấu cảm. Ông nhìn những người đang đau khổ như những con người cần được hiểu, hơn là những con người cần bị phán xét. Trong các bài nói chuyện và sách của mình, ông thường nhắc đến việc con người luôn mang theo những dấu vết từ quá khứ, và quá trình chữa lành bắt đầu khi chúng ta đủ thành thật để nhìn lại những điều từng làm mình tổn thương.

Có lẽ cũng vì vậy mà những tư tưởng của ông tạo ra sự đồng cảm rất lớn trên khắp thế giới. Bởi thay vì chỉ nhìn vào hành vi hay kết quả bên ngoài, Gabor Maté luôn cố gắng đưa con người quay trở lại với một câu hỏi sâu hơn: điều gì đã xảy ra trong cuộc đời họ?

Những cuốn sách của Gabor Maté đã trở thành nguồn tham khảo có ảnh hưởng lớn đối với những người quan tâm đến trauma, sức khỏe tinh thần và quá trình chữa lành cảm xúc. Các bài nói chuyện, podcast và phỏng vấn của ông cũng được chia sẻ rộng rãi trên toàn thế giới nhờ cách tiếp cận gần gũi, dễ hiểu nhưng vẫn giàu chiều sâu.

​

Dĩ nhiên, các quan điểm của Gabor Maté vẫn tạo ra nhiều tranh luận trong giới học thuật. Một số nhà nghiên cứu cho rằng ông nhấn mạnh quá nhiều vào sang chấn, trong khi các vấn đề tâm lý còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như di truyền, sinh học thần kinh và môi trường sống.  Tuy vậy, ảnh hưởng mà ông tạo ra đối với cách xã hội nhìn về sức khỏe tinh thần là điều rất rõ ràng. Thay vì chỉ tập trung vào những biểu hiện bên ngoài, ông đưa người đọc quay về với những trải nghiệm, cảm xúc và tổn thương đã âm thầm tồn tại từ rất lâu bên trong mỗi con người.

Và đôi khi, chính sự thấu hiểu đó lại là điểm khởi đầu quan trọng nhất của chữa lành.

Mời bạn đón đọc những tác phẩm của Dr.Gabor Maté tại đây.